Ενότητα 11 - Επικίνδυνες Συμμαχίες

Ενότητα 11η, σελ. 86

Αγησίλαε και όλοι οι παρόντες Λακεδαιμόνιοι, εγώ έγινα φίλος και σύμμαχός σας, όταν πολεμούσατε με τους Αθηναίους, και ισχυροποίησα το ναυτικό σας προσφέροντας χρήματα, ενώ στην ξηρά ο ίδιος μαχόμουν από το άλογό μου μαζί σας και καταδίωκα τους εχθρούς μέχρι τη θάλασσα. Και δεν θα μπορούσατε ίσως να μου καταλογίσετε ούτε ότι έκανα ούτε ότι είπα ως τώρα σε εσάς κάτι αμφίσημο / υποκριτικό όπως ακριβώς συμβαίνει με τον Τισσαφέρνη. Και ενώ σας συμπεριφέρθηκα με τέτοιον τρόπο, με αντιμετωπίζετε τώρα έτσι ώστε ούτε και δείπνο έχω στη χώρα μου, εάν δεν συγκεντρώσω κάτι από αυτά που εσείς ενδεχομένως αφήνετε πίσω, όπως ακριβώς τα θηρία. Και όσα ο πατέρας μού κληροδότησε οικήματα ωραία και κήπους γεμάτους δέντρα και άγρια ζώα, με τα οποία χαιρόμουν, όλα αυτά τα βλέπω άλλα κατεστραμμένα και άλλα κατακαμένα. Εάν λοιπόν εγώ δεν γνωρίζω ούτε τα ιερά ούτε τα δίκαια, εσείς όμως εξηγήστε μου πώς προβαίνουν σε αυτές τις πράξεις άντρες που γνωρίζουν να ανταποδίδουν την ευεργεσία. 

Πηγή: Αρχαία Και Νέα

Συνηρημένα Σε -εω -> ῶ

Ενεργητική Φωνή
Ενεστώτας

ΟΡΙΣΤΙΚΗ

(ποιέω) ποιῶ
(ποιέεις) ποιεῖς
(ποιέει) ποιεῖ
(ποιέομεν) ποιοῦμεν
(ποιέετε) ποιεῖτε
(ποιέουσι) ποιοῦσι

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ

(ποιέω) ποιῶ
(ποιέῃς) ποιῆς(με υπογεγραμμένη στο -η-)
(ποιέῃ) ποιῆ(με υπογεγραμμένη στο -η-)
(ποιέωμεν) ποιῶμεν
(ποιέητε) ποιῆτε
(ποιέωσι) ποιῶσι


ΕΥΚΤΙΚΗ

(ποιέοιμι) ποιοῖμι
(ποιέοις) ποιοῖς
(ποιέοι) ποιοῖ
(ποιέοιμεν) ποιοῖμεν
(ποιέοιτε) ποιοῖτε
(ποιέοιεν) ποιοῖεν


ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ

____
(ποίεε) ποιεῖ
(ποιεέτω) ποιείτω
 ____
(ποιέετε) ποιεῖτε
(ποιεόντων) ποιούντων

ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ

(ποιέειν) ποιεῖν

ΜΕΤΟΧΗ

(ποιέων) ποιῶν
(ποιέουσα) ποιούσα
(ποιέον) ποιοῦν

ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ

(ἐποίεον) ἐποιοῦν
(ἐποίεες) ἐποιεῖς
(ἐποίεε) ἐποιεῖ
(ἐποιέομεν) ἐποιοῦμεν
(ἐποιέετε) ἐποιεῖτε
(ἐποίεον) ἐποιοῦν

Ενότητα 9 - Οι νόμοι επισκέπτονται τον Σωκράτη στη φυλακή

9η ενότητα, σελ. 70

Εάν ενώ επρόκειτο εμείς από εδώ είτε να αποδράσουμε, είτε όπως πρέπει να το ονομάσουμε αυτό, αφού έρχονταν οι νόμοι και το σύνολο των πολυτών και στέκονταν μπροστά μας ρωτούσαν. Πες μου Σωκράτη, τι έχεις στο μυαλό σου να κάνεις; Κάτι άλλο ή με αυτό το έργο το οποίο επιχειρείς σκέφτεσαι να καταστρέψεις εμάς τους νόμους και όλην την πόλη όσον εξαρτάται από 'σένα; Ή σου φαίνεται ότι είναι δυνατόν να υπάρχει εκείνη η πόλη και να μην έχει καταλυθεί, στην οποία οι δικαστικές αποφάσεις δεν ισχύουν καθόλου αλλά ακυρώνονται από τους πολίτες και καταστρέφονται; Τι θα πούμε Κρίτωνα σ' αυτά και σε άλλα τέτοια; Πολλά θα μπορούσε κάποιος να πει και μάλιστα ρήτορας υπέρ αυτού του νόμου που κινδυνεύει να χαθεί, ο οποίος προστάζει οι δικαστικές αποφάσεις να έχουν ισχύ. Ή θα πούμε προς αυτούς ότι: "Μας αδίκησε η πόλυ και δεν έδωσε σωστή δικαστική απόφαση". Αυτά ή τι άλλο θα πούμε;

Ενότητα 8 - Ένα παράδειγμα σεβασμού προς τους γονείς

Ενότητα 8η, σελ. 60

Λέγεται λοιπόν στη Σικελία(αν και μοιάζει με μύθο αλλά ταιριάζει να το ακούσουν και τώρα όλοι οι νεότεροι), ότι δημιουργήθηκε ρυάκι λάβας από την Αίτνα. Λένε ότι αυτό κυλούσε στην υπόλοιπη χώρα και προς κάποια πόλη απ' αυτές που κατοικούνταν εκεί. Οι άλλοι όρμηξαν να φύγουν ζητώντας τη σωτηρία τους αλλά ένας από τους νεότερους επειδή είδε τον πατέρα του να εγκλωβίζεται, να είναι γέρος και να μη μπορεί να φύγει αλλά να περικυκλώνεται από τη φωτιά, λένε, αφού τον σήκωσε, τον μετέφερε. Νομίζω ότι επειδή προστέθηκε φορτίο και ο ίδιος εγκλωβίστηκε. Από αυτό αξίζει να παρατηρήσουμε ότι οι θεού είναι ευνοϊκοί προς τους γενναίους άνδρες. Λέγεται ότι η λάβα περικύκλωσε τον τόπο εκείνο και ότι σώθηκαν μόνο αυτοί από τους οποίους η περιοχή ακόμα και τώρα ονομάζεται χώρος των ευσεβών. Αυτοί οι οποίοι έφυγαν γρήγορα, που εγκατέλειψαν τους γονείς τους, λέγεται ότι αυτοί χάθηκαν όλοι.

Ενότητα 7 - Η επιστήμη στην υπηρεσία της άμυνας του κράτους

 Ενότητα 7η, σελ. 52

Ο Αρχιμήδης ο οποίος ήταν συγγενής και φίλος του Ιέρωνα του βασιλιά έγραψε ότι είναι δυνατόν να κινήσει με τη δύναμη που το βάρος που του δίνεται(με τη δοθείσα δύναμη, το δοθέν βάρος) και αφού καυχήθηκε σαν παιδί είπε ότι αν είχε άλλη γη θα κινούσε αυτή αφού πήγαινε σ'εκείνη. Επειδή ο Ιέρωνας απόρησε και τον παρακάλεσε να κάνει πράξη το πρόβλημα και να δείξει κάτι από τα μεγάλα να κινείται με μικρή δύναμη. Ένα φορτηγό πλοίο με τρία κατάρτια από τα βασιλικά το οποίο είχε τραβηχτεί στην στεριά με μεγάλο κόπο και πολλά χεριά, αφού έβαλε μέσα πολλούς ανθρώπους και το συνηθισμένο φορτίο, ο ίδιος καθισμένος από μακριά, όχι με βιασύνη αλλά ήρεμα, κονώντας με το χέρι την άκρη του σχοινιού μιας τροχαλίας το τράβηξε προς το μέρος του ομαλά και εύκολα σα να έτρεχε στην θάλασσα. Επειδή λοιπόν ο βασιλιάς εξεπλάγειν και κατάλαβε τη δύναμη της τέχνης έπεισε τον Αρχιμήδη να κατασκευάσει για αυτόν αμυντικά και επιθετικά μηχανήματα για κάθε είδος πολιορκίας. Αυτά ο ίδιος δεν τα χρησιμοποίησε επειδή το μεγαλύτερο μέρος της ζωής το έζησε χωρίς πόλεμο και χαρούμενα, οι Συρακούσιοι την κατάλληλη στιγμή τον εξοπλίσμο και μαζί με τον εξοπλισμό το δημιουργό του.

Ενότητα 6 - Η μουσική εξημερώνει

Ενότητα 6η, σελ. 44

Είναι όφελος για όλους τους ανθρώπους να ασκούνται στη μουσική, για τους Αρκάδες όμως είναι αναγκαίο. Μόνο στους Αρκάδες τα παιδιά πρώτα από την νηπιακή ηλικία συνηθίζουν να τραγουδούν σύμφωνα με τους μουσικούς ρυθμούς, τους ύμνους και τους παιάνες, με τους οποίους όλοι σύμφωνα με τα πατροπαράδοτα έθιμα υμνούν τους ντόπιους ήρωες και θεούς. Μετά από αυτά με μεγάλο συναγωνισμό(άμιλλα, χορεύουν κάθε χρόνο με τη συνοδεία αυλητών του Διονύσου στα θέατρα. Δε θεωρούν καθόλου ντροπή να παραδεχτούν ότι δε γνωρίζουν κάτι από τα άλλα μαθήματα, αλλά το τραγούδι δεν μπορούν να παραδεχτούν ότι δεν το γνωρίζουν γιατί το μαθαίνουν όλοι αναγκαστικά, ούτε αν το παραδεχτούν μπορούν να απαλλαγούν γιατί αυτό θεωρείται ντροπή σ'αυτούς. Οι παλιοί μου φαίνονται ότι καθιέρωσαν αυτά, όχι για φιληδονία και πλουτισμό αλλά παρατηρώντας το μόχθο καθενός και γενικά την κοπιαστική και σκληρή ζωή τους, και παρατηρώντας την αυστηρότητα των ηθών, η οποία ακολουθεί εξαιτίας του ψύχους και της τραχύτητας η οποία υπάρχει στο μεγαλύτερο μέρος του τόπου.

Ενότητα 4 - Τα πλεονεκτήματα της ειρήνης

Ενότητα 4η, σελ. 30

Άραγε θα ήταν αρκετό σ' εμάς, αν κατοικούσαμε την πόλη με ασφάλεια και αν γινόμασταν πιο πλούσιοι στη ζωή και αν είχαμε ομόνοια μεταξύ μας και αν είχαμε καλή φήμη στους Έλληνες; Γιατί εγώ νομίζω ότι αν υπάρχουν αυτά η πόλη θα είναι πλήρως ευτυχισμένη. Ο πόλεμος λοιπόν μας έχει στερήσει απ' όλα όσα έχουν λεχθεί. Γιατί μας έκανε πιο φτωχούς και μας ανάγκασε να υπομείνουμε πολλούς κινδύνους και μας έχει συκοφαντήσει στους Έλληνες και μας έχει ταλαιπωρήσει με κάθε τρόπο. Αν όμως κάνουμε ειρήνη, θα κατοικήσουμε την πόλη με πολύ ασφάλεια, αφού θα απαλλαγούμε από τους πολέμους, τους κινδύνους και τις ταραχές. Καθημερινά θα πλουτίζουμε καλλιεργώντας τη γη χωρίς φόβο και πλέοντας στη θάλασσα και κάνοντας τις άλλες εργασίες, οι οποίες τώρα εξαιτίας του πολέμου έχουν χαθεί. Θα δούμε την πόλη να έχει διπλάσια έσοδα απ' ότι τώρα και να είναι γεμάτη εμπόρους ξένους και μετοίκους, από τους οποίους τώρα είναι έρημη. Και το μεγαλύτερο, θα έχουμε συμμάχους όλους τους ανθρώπους όχι με τη βία, αλλά με τη θέλησή τους.

Ενότητα 3(& Παράλληλο) - Η κατοχή της εξουσίας δεν εγγυάται την ευτυχία

Ενότητα 3η, σελ. 22

Αν εσύ νομίζεις ότι, επειδή ο τύραννος έχει περισσότερη περιουσία από τους πολίτες, γι' αυτό χαίρεται περισσότερο απ' αυτούς, αυτό δεν είναι έτσι Σιμωνίδη, αλλά όπως οι αθλητές δε χαίρονται όταν γίνονται ανώτεροι από τους πολίτες, αλλά στεναχωριούνται όταν γίνονται κατώτεροι από τους ανταγωνιστές τους, έτσι και ο τύραννος, δε χαίρεται όταν φαίνεται ότι έχει περισσότερα από τους πολίτες, αλλά λυπάται όταν έχει λιγότερα από τους άλλους τυράννους, γιατί νομίζει ότι αυτοί είναι ανταγωνιστές του στον πλούτο. Ούτε κάτι από αυτά που επιθυμεί γίνεται για τον τύραννο πιο γρήγορα από τον πολίτη. Ο πολίτης επιθυμεί σπίτι, αγρό ή υπηρέτη, ο τύραννος επιθυμεί πόλεις, μεγάλη χώρα, λιμάνια ή ισχυρές ακροπόλεις. Αλλά όμως θα δεις φτωχούς τυράννους. Γιατί δεν κρίνονται τα πολλά και τα λίγα με βάση τον αριθμό τους αλλά με βάση τη χρησιμότητά τους. Ώστε αυτά που ξεπερνούν τα αρκετά είναι πολλά και αυτά που είναι λιγότερα από τα αρκετά είναι λίγα. Για τον τύραννο τα πολλαπλάσια είναι λιγότερο αρκετά για τις αναγκαίες δαπάνες του από ότι για τον πολίτη.

Παράλληλο Κείμενο, σελ. 102

Και ποιους ονομάζεις φτωχούς και ποιους πλούσιους; Εκείνους που, κατά τη γνώμη μου, δεν έχουν αρκετά, ώστε να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους, τους αποκαλώ φτωχούς, ενώ εκείνους που έχουν περισσότερα από όσα αρκούν τους αποκαλώ πλούσιους. Έχεις εξετάσει λοιπόν και έχεις διαπιστώσει ότι μερικοί, αν και έχουν πολύ λίγα, όχι μόνο αρκούνται σε αυτά, αλλά κάνουν και αποταμίευση από αυτά, ενώ σε μερικούς, που έχουν πάρα πολλά, αυτά δεν είναι αρκετά; Και μα το Δία, είπε ο Ευθύδημος, γιατί σωστά μου το υπενθυμίζεις, γνωρίζω και μερικούς τυράννους, οι οποίοι αναγκάζονται να αδικούν από έλλειψη, όπως ακριβώς οι εντελώς φτωχοί. 

Ενότητα 2(& Παράλληλο) - Θυσία για την πατρίδα

Ενότητα 2η, σελ. 14

Ώστε ταιριάζει να θεωρούνται αυτοί πάρα πολύ ευτυχισμένοι, όσοι, αφού κινδύνευσαν για τα πιο σημαντικά και πολύτιμα αγαθά, είχαν αυτό το τέλος, χωρίς να εμπιστευτούν τον εαυτό τους στην τύχη ούτε να περιμένουν τον φυσικό θάνατο, αλλά επιλέγοντας τον ωραιότερο τρόπο να πεθάνουν. Γιατί κιόλας η μνήμη τους πράγματι παραμένει αγέραστη και η τιμή τους αξιοζήλευτη από την ανθρωπότητα˙ αυτοί πενθούνται βέβαια εξαιτίας της θνητής τους φύσης, ενώ εξυμνούνται σαν να είναι αθάνατοι χάρη στη γενναιότητά τους. Γιατί κιόλας ενταφιάζονται πράγματι δημοσίᾳ δαπάνῃ και καθιερώνονται προς τιμήν τους αγώνες ισχύος και πνεύματος και πλούτου, με την ιδέα ότι αυτοί που έχουν σκοτωθεί στον πόλεμο αξίζουν να δέχονται τις ίδιες τιμές με τους αθανάτους. Προσωπικά βέβαια τους καλοτυχίζω λοιπόν αυτούς για τον θάνατό τους και τους ζηλεύω και νομίζω ότι μόνοι αυτοί άξιζαν να ζήσουν περισσότερο από τους ανθρώπους, οι οποίοι, αφού έτυχε να έχουν θνητό σώμα, άφησαν πίσω τους αθάνατη μνήμη χάρη στη γενναιότητά τους.

 Πηγή: Αρχαία Και Νέα 
 

Παράλληλο Κείμενο, σελ. 101

Πρώτα απ’ όλα αντί για σύντομο χρόνο της ζωής τους αφήνουν στην αιωνιότητα αγέραστη δόξα, μέσα στην οποία τα παιδιά τους θα ανατραφούν έχοντας ένα φημισμένο όνομα και οι γονείς τους θα γηροκομηθούν απολαμβάνοντας το γενικό θαυμασμό, έχοντας για παρηγοριά στο πένθος τους τη δόξα αυτών. Έπειτα, χωρίς να δοκιμάζονται απο αρρώστιες στο σώμα και δίχως να έχουν λύπες στην ψυχή όπως αυτές που αντιμετωπίζουν οι ζωντανοί σε διάφορες περιστάσεις, απολαμβάνουν τις καθιερωμένες τιμές με μεγάλη τιμή και δόξα. Γιατί πώς δεν πρέπει να θεωρούνται ευδαίμονες αυτοί τους οποίους θάβει όλη η πατρίδα με δημόσια φροντίδα και που τους αγαπούν οχι μονο οι συγγενείς και οι συμπολίτες τους αλλά και όλος ο τόπος που πρέπει να ονομάζουμε Ελλάδα και που στο πένθος τους έχει συμμετάσχει το μεγαλύτερο μέρος της οικουμένης;

Ενότητα 1 - Η Ελένη και η καταστροφή της Τροίας

Ενότητα 1η, σελ. 8

Εάν ήταν η Ελένη στην Τροία, θα την παρέδιδαν πίσω στους Έλληνες οι Τρώες, είτε το ήθελε βέβαια ο Αλέξανδρος είτε όχι. Γιατί δεν θα ήταν λοιπόν ο Πρίαμος τόσο παράφρων ούτε και οι υπόλοιποι Τρώες, ώστε να θέλουν να διακινδυνεύουν τη ζωή τους, τα παιδιά τους και την πόλη τους, για να ζει ο Αλέξανδρος μαζί με την Ελένη. Εάν πράγματι είχαν αυτή τη γνώμη και στα πρώτα χρόνια (ενν. της πολιορκίας), όταν πολλοί βέβαια από τους υπόλοιπους Τρώες χάνονταν, και προπάντων οι γιοι του Πριάμου, κάθε φορά που συγκρούονταν με τους Έλληνες, αυτός, ακόμη κι αν ο ίδιος ζούσε μαζί με την Ελένη, θα την παρέδιδε πίσω στον Μενέλαο, για να απαλλαγούν οι υπήκοοί του από τις συμφορές που τους βρήκαν. Ωστόσο, δεν μπορούσαν να παραδώσουν την Ελένη ούτε και τους εμπιστεύονταν οι Έλληνες ότι έλεγαν την αλήθεια, σύμφωνα με τη γνώμη μου, επειδή ο θεός σχεδίαζε να καταστήσουν με την ολοκληρωτική τους καταστροφή προφανές στους ανθρώπους αυτή την αρχή, ότι δηλαδή για τα βαριά παραπτώματα είναι μεγάλες και οι τιμωρίες που προέρχονται από τους θεούς.

Πηγή: Αρχαία Και Νέα