Στον επόμενο τόνο, η ώρα θα είναι...

Σάββατο, 7 Μαΐου 2011

Τεχνολογία Α' Γυμνασίου - Τηλέγραφος Του Μορς

Ο Μορς χρησιμοποίησε το ρελέ που κατασκεύασε για να εξοπλίσει τον ηλεκτρομαγνητικό τηλέγραφό του με ταινία. Με τη συνεχή αποστολή μακρών και βραχέων σημάτων (ρευμάτων) πέτυχε να μεταφέρει χαραγμένα μηνύματα σε όποια απόσταση επέτρεπαν οι γραμμές μεταφοράς. Βέβαια, αυτή η κατασκευή θα ήταν άχρηστη, αν ο Μορς δεν είχε επινοήσει επίσης ένα κώδικα για τα γράμματα του αλφαβήτου, τους 10 αραβικούς αριθμούς και τα σημεία στίξης. Επειδή ο χρόνος διελεύσεως του ρεύματος καθόριζε το μήκος μιας χαραγμένης γραμμής στη χαρτοταινία, ο κώδικας αυτός που ονομάστηκε κώδικας Μορς, αποτελείτο από ένα συνδυασμό γραμμών και τελειών για κάθε χαρακτήρα. 
Ο Μορς ήταν επαγγελματίας ζωγράφος και κάποιο διάστημα σπούδασε συμπληρωματικά στο Λονδίνο. Από το 1825 που εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, έγινε επιφανής ζωγράφος για τα μέλη της ανώτερης κοινωνίας της πόλης. Κάποιες χρονιές προσπάθησε να γίνει δήμαρχος της Νέα Υόρκης και βουλευτής της πολιτείας, χωρίς επιτυχία όμως. Το 1832 επέστρεφε ο Μορς από καλλιτεχνική περιοδεία στην Ευρώπη, όταν στο πλοίο άκουσε συζητήσεις για την ανακάλυψη του ηλεκτρομαγνήτη και για πιθανές τεχνικές εφαρμογές του στην τηλεγραφία.
Την εποχή εκείνη γίνονταν εκτεταμένες συζητήσεις στα σαλόνια και τις συναναστροφές για τις συνεχείς εφευρέσεις και επινοήσεις με το μαγνητισμό και τον ηλεκτρισμό και την επιστημονική σημασία τους, καθώς και τις επιπτώσεις στην κοινωνία, την οικονομία κτλ., περίπου όπως γίνεται τώρα με την Πληροφορική, τη Γενετική κ.ά. Λόγω της ερασιτεχνικής σχέσης του με το αντικείμενο του ηλεκτρομαγνητισμού, υπέθεσε ο Μορς ότι η ιδέα του τηλεγράφου ήταν νέα και, μόλις επέστρεψε στη Νέα Υόρκη, επιδόθηκε σε προσπάθειες για κατασκευή ενός συστήματος ηλεκτρομαγνητικής τηλεμετάδοσης σημάτων.
Το έτος 1835 είχε ολοκληρώσει ο Μορς την κατασκευή ενός μοντέλου τηλεγράφου στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, όπου δίδασκε καλλιτεχνικά θέματα. Επειδή δε ο ζωγράφος δεν διέθετε επαρκή οικονομικά μέσα, χρησιμοποίησε στην κατασκευή ένα παλιό ρολόι και άλλα, φαινομενικά άχρηστα υλικά. 

Ο κώδικας  Μορς ήταν και το μεγάλο πλεονέκτημα της νέας εφεύρεσης, γιατί όλοι οι άλλοι κατασκευαστές αντίστοιχων τηλεγράφων στην Αμερική και στην Ευρώπη, προσπαθούσαν να μεταδώσουν απευθείας χαρακτήρες του αλφαβήτου. Το 1838 παρουσίασε ο Μορς δημόσια τη συσκευή του, η οποία με κατάλληλο χειρισμό ήταν σε θέση να μεταδώσει μέχρι 10 λέξεις το λεπτό. Τα επόμενα χρόνια παρουσιάστηκε αυτή η συσκευή σε πολλά σημαντικά πρόσωπα της πολιτικής και της οικονομίας, με στόχο να ανατεθεί η παραγωγή της σε μεγάλη κλίμακα. Η προσπάθεια συναντούσε όμως σκεπτικισμό, λόγω του νεωτερισμού της εφαρμογής και του σημαντικού κόστους των χάλκινων συρμάτων σε μεγάλες αποστάσεις. 
Το 1843 πέτυχε ο Μορς, χωρίς βοήθεια άλλων προσώπων, να πάρει ανάθεση από το Κογκρέσο των ΗΠΑ για την κατασκευή τηλεγραφικής σύνδεσης μεταξύ Βαλτιμόρης και της πρωτεύουσας Ουάσιγκτον. Αυτή η εγκατάσταση ολοκληρώθηκε το 1844, περιελάμβανε ενδιάμεσες ενισχύσεις των ηλεκτρικών σημάτων και ήταν η πρώτη στην ιστορία ενσύρματη τηλεγραφική σύνδεση δύο απομακρυσμένων σημείων στο χάρτη - ανεξάρτητη από τα καιρικά φαινόμενα, αλλά υποκείμενη σε εχθρικές παρεμβάσεις στις γραμμές μεταφοράς (σαμποτέρ, Ινδιάνοι κλπ.)
Πάντως, έκτοτε υπήρξε ραγδαία βελτίωση του μηχανισμού και εξέλιξη των διαδικασιών επικοινωνίας και όλο περισσότερες πόλεις των ΗΠΑ συνδέονταν τηλεγραφικά μεταξύ τους, ενώ παράλληλα εγκαταστάθηκε τηλεγραφικό δίκτυο κατά μήκος των γραμμών του σιδηροδρόμου. Με την ευρύτερη εγκατάσταση αυτού του τηλεπικοινωνιακού μέσου δημιουργήθηκε και το επάγγελμα του τηλεγραφητή και παράλληλα ιδρύθηκαν σχολές για την εκπαίδευσή τους.
Ο τηλέγραφος του Μορς και το δίκτυό του αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα, πώς μία τεχνική εφεύρεση επηρεάζει την οικονομία, τις συνήθειες μιας κοινωνίας, την επαγγελματική εκπαίδευση και την απασχόληση. Η αμέσως προηγούμενη εφεύρεση με όμοιες επιπτώσεις ήταν αυτή της ατμομηχανής. Ένα άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό αυτής της εφεύρεσης του Μορς είναι ότι αποτελεί την πρώτη αμιγώς αμερικάνικη εφεύρεση, η οποία επεκτάθηκε στη συνέχεια στην Ευρώπη. Έκτοτε η Αμερική παίρνει, αργά αλλά σίγουρα, τα ηνία στην τεχνολογική και τη συνεπαγόμενη οικονομική εξέλιξη του πλανήτη.
Οι προσπάθειες του Μορς να εγκαταστήσει το τηλεγραφικό του σύστημα στην Ευρώπη δεν ευδοκίμησαν αρχικά, επειδή εδώ, ιδίως στη Γαλλία,  υπήρχε ήδη ένα εκτεταμένο δίκτυο των οπτικών τηλεγράφων Σαπέ που ήταν μεν τεχνικά και λειτουργικά κατά πολύ υποδεέστεροι, των οποίων το κόστος δεν είχε όμως ακόμα αποσβεσθεί. Από το έτος 1845 άρχισε πάντως να εγκαθίσταται η πρώτη γραμμή τηλεγράφου Μορς μεταξύ Παρισιού και Ρουέν. Το 1845 εγκαταστάθηκαν οι πρώτες τηλεγραφικές συνδέσεις στην Αγγλία (Λονδίνο-Πόρτσμουθ) και στην Ολλανδία. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Στον επόμενο τόνο, οι ώρες θα είναι...